เล่าขานตำนานในอตีดวัดป่าแดงบุญนาค ศิลปสกุลช่างพะเยา
#เรื่องเล่าขานตำนานในอตีดวัดป่าแดงบุญนาคเมืองพะเยา ต.ท่าวังทอง อ.เมือง จ.พะเยา….
วัดป่าแดงบุญนาค เป็นวัดเก่าแก่ตั้งแต่สมัยโบราณของจังหวัดพะเยา เดิมชื่อ วัดบุญนาค
ภายหลังมีการสร้างวัดใหม่เพิ่มขึ้นข้างกันชื่อว่า วัดป่าแดง ปัจจุบันจึงรวมเป็นวัดเดียวกันชื่อว่า “วัดป่าแดงบุญนาค”
มีร่องรอยของแนวกำแพงกั้นระหว่าง ๒ วัด ปัจจุบันด้านข้างวัดในส่วนที่เป็นป่านั้น คือ “วัดบุญนาค”
เป็นวัดเก่าแก่คู่เมืองพะเยา เมื่อเดินเข้าไปในป่าจะพบโบราณสถานที่แต่เดิมเป็นวัดบุญนาค
มีองค์เจดีย์เก่าศิลปะสุโขทัย ฐานพระ พระอุโบสถ ซากแนวกำแพงโบราณ และซากโบราณสถานอีกจำนวน ๒๕ แห่ง
นอกจากนี้วัดบุญนาคยังเป็นวัดที่มีประวัติศาสตร์ระหว่างล้านนากับสุโขทัย พบศิลาจารึก ๒ หลักในบริเวณวัด
จารึกหลักที่ ๑ เมื่อปี พ.ศ.๒๐๔๗ เรียกชื่อวัดนี้ว่า วัดพญาร่วง
จารึกหลักที่ ๒ เมื่อปี พ.ศ.๒๐๗๘ กล่าวถึงเจ้าอยู่หัว พระเมืองเกษเกล้า กษัตริย์เชียงใหม่
มีราชโองการให้เจ้าเมืองพะเยาสร้างมหามณฑปขึ้นในเมืองพะเยา
จากเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ ทำให้พิจารณาได้ว่าวัดนี้สร้างขึ้นในสมัยพระยายุธิษฐิระ เจ้าเมืองพิษณุโลก
เมื่อครั้งอพยพมาอยู่ล้านนา ตอนต้นพุทธศตวรรษที่ ๒๑ …..
วัดป่าแดงบุญนาค เป็นอีกแหล่งหนึ่งที่ถูกขุดค้นพบพระเครื่องหลากหลายพิมพ์ต่างๆ ที่แสดงให้เห็นถึง ศิลปสกุลช่างพะเยา
ที่สุดสวยงามอลังการ เข้มขลัง ฝากฝีมือไว้ในแผ่นดินไม่แพ้ที่ใดๆในโลก ที่ยังคงหลงเหลือให้ได้ร่วมศึกษาถึงรากเหง้า
ของถิ่นฐานอารยธรรมของความเจริญรุ่งเรืองของพุทธศาสนาและยามที่บ้านเรือนปราศจากสงครามความอุดมสมบูรณ์
บ้านเมืองสงบร่มเย็นของเมืองพะเยาในยุคนั้นผ่านทาง พระเครื่อง จากข้อมูล เมื่อบูรณะวัดป่าแดงบุญนาค
เมื่อปี2493 ได้พระซุ้มประสาทไหว พิมพ์เล็ก ,กลาง ,ใหญ่ ในธาตุเจดีย์
ซึ่งก่อนหน้านั้นในธาตุเจดีย์ได้ถูกลักลอบขุดเอาพระกรุไปหลายครั้ง ซึ่งมีพระบูชาเนื้อทองคำ พระเครื่องเนื้อสัมริด
พระสนิมแดง เนื้อตะกั่ว เนื้อชินเงิน อีกมากมาย
จากข้อมูลที่ได้พบในพระธาตุเจดีย์วัดป่าแดงบุญนาคดั่งคำกล่าวที่ในยุคที่การลักลอบค้นหาของมีค่าและวัตถุโบราณ
องค์พระธาตุเจ้ารัตนบุนนาคแก้วชัยปราการเจดีย์ทรงสุโขทัย(วัดป่าแดงบุญนาค)
ได้ถูกคนร้ายลักขุดเอาพระพุทธรูปทองคำบริสุทธิ์ไปเป็นจำนวน ๕ องค์ เมื่อวันที่ ๒๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๖๐
แต่หนึ่งในจำนวนพระพุทธรูป ๕ องค์นั้น มีชื่อว่าหลวงพ่อนาคยังไม่ถูกหลอมทำลาย
พระธรรมวิมลโมลีได้เขียนไว้ในหนังสือเมืองพะเยาว่าพวกผู้ร้ายจะขนพระพุทธรูปหลวงพ่อนาคล่องไปยังจังหวัดลำปาง
แต่ไปได้ครึ่งทางก็ถูกเจ้าหน้าที่ตามจับได้ที่หมู่บ้านร้องอำเภองาว จับได้แล้วส่งกลับคืนนำไปฟ้องร้องกันในศาล
ศาลสั่งปล่อยและยึดพระพุทธรูปเอาไว้ พระพุทธรูปหลวงพ่อนาคศิลปะสกุลช่างหลวงพะเยาพระองค์ทรงสีนาค
เนื่องจากเนื้อสัมฤทธิ์มีส่วนผสมของทองคำเป็นจำนวนมาก พระเนตรฝังนิลประทับขัดสมาธิเพชร
พระบาททั้งสองข้างจำหลักด้วยลวดลายมงคล จารึกฐานพระพุทธรูปว่า พระยายุธิษฐีระ เข้าเมืองพะเยา
สร้างเมื่อ พ.ศ. 2017 ภายหลังพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ เสด็จประพาสจังหวัดเชียงราย
พระดุลปรีชาไว น้อมเกล้าฯ ถวายพระพุทธรูปองค์นี้ ซึ่งต่อมาพระองค์พระราชทานให้พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ …
กรุวัดป่าแดงบุญนาคเป็นกรุที่พบเจอพระเครื่องศิลปฝีมือสกุลช่างพะเยาในอดีตที่ได้ฝากฝีมือไว้ให้กับแผ่นดินมากที่สุดอีกกรุหนึ่งในเมืองพะเยา
ซึ่งมีมากมายหลายพิมพ์ทรงและเนื้อหาและเป็นที่รู้จักและต้องการของวงการพระเครื่องสากลทั่วไป
เช่น พระยอดขุนพลพะเยา พิมพ์ซุุ้มปราสาทไหว ซึ่งเป็นพิมพ์ทรงที่สวยงามอลังการ แสดงให้เห็นถึงภูมิปัญญาศิลปชั้นสูงของ
ช่างฝีมือสกุลช่างพะเยาโบราณที่ได้ฝากฝีมือไว้ให้ชนรุ่นหลังยากที่จะเลียนแบบได้ภูมิใจและได้ศึกษาร่วมกัน
1067 
