พระประธานวัดศรีอุโมงค์คำ ต.เวียง อ.เมืองพะเยา

ตามประวัติพระเจ้าล้านตื้อพระพุทธรูปสำคัญในเมืองพะเยา พระประธานวัดศรีอุโมงค์คำ ต.เวียง อ.เมืองพะเยา จ.พะเยา
เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองพะเยามาแต่โบราณ ลักษณะเนื้อสัมฤทธิ์ องค์ขนาดใหญ่ปางมารวิชัยนั่งขัดสมาธิราบ
ศิลปะสกุลช่างพะเยาชั้นครู ที่ได้รับอิทธิพลศิลปะสุโขทัย อายุสมัยประมาณพุทธศตวรรษที่ 21
และเป็นพระพุทธรูปที่มีความงดงามที่สุดองค์หนึ่งของเมืองพะเยา จนได้รับคำเปรียบเปรยว่า
เป็นฝีมือของช่างเทวดา

ประวัติความเป็นมาพระพุทธรูปองค์นี้ได้มาจากวัดร้างแห่งหนึ่งในเขตเวียงเก่าพะเยาหรือตัวเวียงปัจจุบัน
ภายหลังย้ายมาประดิษฐานไว้ที่วัดศรีอุโมงค์คำหรือที่ชาวพะเยามักนิยมเรียกกันว่า “วัดสูง”
เนื่องจากวัดตั้งอยู่บนที่เนินสูง…ปิ่น บุตรี นักสารคดีเชิงท่องเที่ยว บันทึกไว้ว่า พระเจ้าล้านตื้อ มีหลักฐานปรากฏในศิลาจารึกว่า
สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าเมืองสร้อยพะเยา ในราวปี พ.ศ. 2058 แต่ไม่ทราบว่าดั้งเดิมมาจากที่ไหน
เพราะพบถูกทิ้งอยู่ที่สนามเวียงแก้ว(ปัจจุบันเป็นที่ตั้งศาลหลักเมืองพะเยา)

ก่อนถูกอัญเชิญมาเป็นพระประธานภายในโบสถ์วัดศรีอุโมงค์คำพระเจ้าล้านตื้อ เป็นปางมารวิชัย
ทำจากทองสำริด หน้าตักกว้าง 184 เซนติเมตร สูง 270 เซนติเมตร มีอีก 2 ชื่อเรียกว่า “พระเจ้าแสนแส้” หรือ
“หลวงพ่องามเมืองเรืองฤทธิ์”สำหรับที่มาของชื่อพระเจ้าล้านตื้อนั้น คำว่าตื้อเป็นจำนวนนับของทางล้านนา
ตื้อเป็นจำนวนนับที่เยอะมาก จากแสน ล้าน โกฏิ ก็เป็น“ตื้อ”

ดังนั้นล้านตื้อจึงหมายถึงความมีน้ำหนักมากของพระพุทธรูปองค์นี้ ส่วนพระเจ้าแสนแส้(บางข้อมูลเขียนว่าแสนแซ่)
“แส้” เป็นภาษาล้านนาหมายถึงสลัก พระพุทธรูปนี้มีความพิเศษตรงที่ ตลอดทั้งองค์ของท่านช่างทำเป็นสลัก
สามารถถอดประกอบได้ มีทั้งหมด 4 จุดด้วยกัน คือที่คอ(พระศอ) ข้อศอกทั้ง 2 ข้าง
และที่เอวขณะที่ชื่อ“หลวงพ่องามเมืองเรืองฤทธิ์”นั้น เป็นชื่อที่มาทีหลัง ตั้งเพื่อยกย่องให้เกียรติในความงดงามพระเจ้าล้านตื้อ

ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นพระพุทธรูปที่มีพุทธลักษณะงดงามที่สุดองค์หนึ่งแห่งล้านนา อ.ถวัลย์ ดัชนี ศิลปินนามอุโฆษ
เมื่อมาเห็นพระพุทธรูปองค์นี้ แกไม่รีรอที่จะบอกว่าพระเจ้าล้านตื้องดงามที่สุดตั้งแต่แกเคยพบเจอมา
พระเจ้าล้านตื้อมีพระวรกายอวบอิ่ม สีทองงามอร่าม พระพักตร์ดูอมยิ้มอยู่ตลอดเวลา มองแล้วให้ความรู้สึกสุขใจอิ่มบุญดีเหลือเกิน
และนี่ก็คือสุดยอดของดีของวัดศรีอุโมงค์คำ วัดที่แม้จะไม่ได้ชื่อว่า ถ้าไปแอ่วพะเยาแล้วไม่ได้เยือนวัดนี้เหมือนกับว่ายังมาไม่ถึง
แต่นี่ถือเป็นวัดที่ถ้าไปแอ่วพะเยาแล้ว หากมีโอกาสแวะเวียนไปเยือน เราก็จะมีกำไรในชีวิตเพิ่มมากขึ้น

ภาพ/ พระครูสุกิตยากร รจอ.เมืองพะเยา ,ผจก.รร.พินิตประสาธน์
เพจ พะเยาทีวี https://www.facebook.com/phayaotv