วันเสาร์ที่ 18 มีนาคม 2566 เวลา 09.00 น. ว่าที่ร้อยตรีณรงค์ โรจนโสทร ผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา เป็นประธานในพิธีถวายเครื่องราชสักการะ และกล่าวถวายราชสดุดี พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 “เนื่องในวันท้องถิ่นไทย” ประจำปี 2566 โดยมีผู้พิพากษาหัวหน้าศาลจังหวัดพะเยา ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 34 ผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดพะเยา นายกเหล่ากาชาดจังหวัดพะเยา รองผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา ปลัดจังหวัดพะเยา หัวหน้าส่วนราชการจังหวัดพะเยา ข้าราชการ ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สมาชิกสภา เจ้าหน้าที่ พนักงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และประชาชนเข้าร่วมในพิธีอย่างพร้อมเพียง
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศใช้พระราชกำหนดสุขาภิบาลกรุงเทพฯ รัตนโกสินทร์ศก 116 ขึ้น อันเป็นต้นแบบของการดำเนินงานสุขาภิบาลครั้นเมื่อรัตนโกสินทร์ศก 123 พระองค์ได้เสด็จประพาสต้นผ่านมา ณ ตำบลท่าฉลอมครั้งหนึ่ง และตำบลมหาชัยอีกครั้งหนึ่ง ทรงเล็งเห็นถึงความพร้อมของตำบลท่าฉลอม ซึ่งถือเป็นชุมชนที่มีความเจริญมากกว่าชุมชนอื่น ๆ ตามที่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ กราบบังคมทูลพระกรุณาฯ เสนอ จึงทรงตัดสินพระทัยประกาศจัดตั้ง "สุขาภิบาลตำบลท่าฉลอม" ขึ้นเป็นสุขาภิบาลหัวเมืองนอกมณฑลกรุงเทพฯ แห่งแรกของประเทศไทย เมื่อวันที่ 18 มีนาคม พุทธศักราช 2448 (รัตนโกสินทร์ศก 124) ซึ่งเป็นที่ประจักษ์ว่าทรงมีพระบรมราโชบายที่จะเปิดโอกาสแก่ประชาชนในท้องถิ่นได้มีส่วนร่วมในการบริหารราชการซึ่งจากผลการทดลองจัดตั้งสุขาภิบาลที่ท่าฉลอมแห่งนี้ได้รับความสนใจจากประชาชนเป็นอย่างมากเห็นได้จากการที่สมุหเทศาภิบาลหลายแห่งขอนำไปใช้ในพื้นที่ภูมิภาคต่าง ๆ จึงถือเป็นจุดเริ่มต้นของการกระจายอำนาจการปกครองของประเทศไทยตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมานับเป็นพระมหากรุณาธิคุณล้นเกล้าล้นกระหม่อม ที่ได้ทรงวางรากฐานการพัฒนาท้องถิ่นรูปแบบการปกครองตนเองให้มีความมั่นคงตราบจนถึงปัจจุบันนี้
ทั้งนี้ ผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา กล่าวว่า เนื่องในโอกาส "วันท้องถิ่นไทย” ประจำปี 2566 เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ แห่งองค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงโปรดเกล้าฯ ให้มีการจัดตั้งสุขาภิบาลหัวเมืองแห่งแรก ที่ ตำบลท่าฉลอม ซึ่งเป็นต้นกำเนิดขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบต่าง ๆ ในปัจจุบัน ได้แก่ องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล กรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา นอกจากนี้พระองค์ยังคงประกอบพระราชกรณียกิจอันใหญ่หลวงนานัปการ เพื่อสร้างความมั่นคง มั่งคั่ง และสร้างความร่มเย็นเป็นสุขแก่อาณาประชาราษฎร์และประเทศชาติ อย่างอเนกอนันต์ ด้วยความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ จึงได้พร้อมเพรียงกันประกอบพิธีถวายราชสดุดี เนื่องในวันท้องถิ่นไทย ณ ศาลาประชาคมจังหวัดพะเยา อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา
126
