“วัดหลวงใน” หรือวัดหลวงราชสัณฐาน

#ภาพเก่าเล่าอดีต วิหารหลังเก่า “วัดหลวงใน””วัดหลวงใน” หรือวัดหลวงราชสัณฐาน

ตั้งอยู่เลขที่ ๙๔๕/๔ ถนนพหลโยธิน ตำบลเวียง อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา เดิมวัดนี้เรียกว่า วัดหลวง
เพราะวัดนี้ในเมืองเป็นวัดที่เก่าแก่วัดหนึ่งอาจจะเป็นรองจากวัดป่าแดงบุญนาค
เพราะได้มีการบันทึกว่า วัดนี้เป็นวัดที่คนหลวงสร้างขึ้นเพื่อบัญชาการในการสร้างเมืองพะเยาในอดีต
เป็นที่ว่าการด้วย ดังนั้นชาวบ้านเรียกว่า วัดหลวง

วัดนี้ถือได้ว่าได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานของกรมศิลปากรพระวิหารเป็นสีขาว
ตัดกับหลังคาสีเหลืองขนุนด้านหน้าพระวิหารเป็นบันไดนาคสองตัวซ้ายขวาสีขาวสง่างาม
เข้าไปข้างในจะเห็นพระพุทธรูปสำริดเป็นพระพุทธรูปทรงเครื่อง เดิมทีพระประธานเป็นพระพุทธรูปปูนปั้น
แต่ได้ล้มแตกหักเสียหายเมื่อพายุพัดหลังคาวิหารเสียหายพระพุทธรูปก็ล้มแตกหักเสียหาย
ชาวบ้านและเจ้าอาวาสก็ได้สร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องสำริดเป็นพระประธานที่สวยงามมากองค์หนึ่ง
ที่สำคัญทางวัดและกรมศิลปกรยังได้มีการรักษาจิตรกรรมฝาผนังเอาไว้ติดไว้ผนังพระอุโบสถไว้อย่างเดิม
ซึ่งเป็นเรื่องราวพุทธประวัติ และวิถีชีวิตของคนล้านนา ด้วยเป็นภาพสีโบราณที่นิยมใช้กันไม่กี่สี
ซึ่งสิ่งนี้มีคุณค่าทางด้านงานศิลปะด้านหลังพระอุโบสถก็จะเป็นองค์เจดีย์

องค์เจดีย์องค์ที่เห็นปัจจุบันได้มีการบูรณะซ่อมแซมมาแล้ว เพราะองค์เก่าหักพังลงจะเป็นองค์เจดีย์ศิลปะล้านนา
ที่มีตัวเรือนธาตุเป็นสี่เหลี่ยมไม่มีซุ้มจรนำ ส่วนบนจะเป็นองค์ระฆังศิลปะสุโขทัย
หรือลังกาประตูทางเข้าเป็นซุ้มประตูไม้สามช่องใช้แป้นเก็จ เป็นหลังคา
และแกะสลักลายไม้ประดับซุ้มประตูทรงล้านนา ส่วนอุโบสถประดับกระจกและลวดลายปูนปั้นสวยงาม

วัดหลวงราชสัณฐาน วัดเก่าสถาปัตยกรรมพื้นเมืองล้านนา เดิมเป็นวัดร้าง
ต่อมาเจ้าหลวงวงศ์ร่วมกับชาวบ้านได้บูรณะปฏิสังขรณ์จนแล้วเสร็จในปี พ.ศ. ๒๓๔๗ ชาวบ้านเรียกว่า วัดหลวง
เนื่องจากเป็นวัดที่เจ้าหลวงวงศ์ซึ่งครองเมืองพะเยาเป็นผู้บูรณะปฏิสังขรณ์นั่นเอง

ต่อมาได้มีประชาชนมาประกอบพิธีทางศาสนาและได้ชื่อว่าวัดหลวงราชสัณฐาน
วิหารเป็นสถาปัตยกรรมแบบพื้นเมืองล้านนาที่สวยงามแห่งหนึ่งมีอายุกว่าร้อยปี
ด้านทิศตะวันออกที่เสาประตูทั้งสองข้าง มีรูปปั้นสิงห์เฝ้าประตูข้างละตัว เดินเหยียบย่างตรงขึ้นบันไดนาค
ทางเข้าสู่ประตูวิหารมีสิงห์ปั้นด้วยปูนที่ข้างประตูอีกด้านละตัวภายในวิหารเป็นโถงใหญ่
ภายในเป็นที่ตั้งพระประธานและพระพุทธรูปอีก ๔ องค์ ภาพจิตรกรรมฝาผนังที่อยู่ภายในเขียนด้วยสีฝุ่นผสมกาวยางไม้
เขียนลงบนกระดาษสา ผ้าแปะอยู่บนผนังไม้เป็นเรื่องมหาชาติชาดกและพุทธประวัติ

ในปี ๒๕๒๗ เกิดพายุฝนทำให้วิหารพังทลายลงมาทั้งหมดต่อมาเมื่อสร้างวิหารหลังใหม่บนฐานเดิม
และคงรูปแบบสถาปัตยกรรมเดิมไว้ ทางวัดได้นำภาพจิตรกรรมของเดิมมาติดตั้ง ประกอบเข้ากับวิหารหลังใหม่
เป็นสิ่งที่นักท่องเที่ยวน่าแวะไปชมอย่างยิ่ง พระเจดีย์ เป็นทรงพื้นเมืองล้านนา ประกอบด้วยฐานเขียงสี่เหลี่ยมสามชั้น
ต่อด้วยบัวหงาย มีเรือนธาตุถัดขึ้นไป เป็นบัวคว่ำบัวหงาย ต่อด้วยฐานเขียงรูปทรงกลมสามชั้น
ต่อด้วยมาลัยเถา รูปทรงกลม ถัดขึ้นเป็นคอระฆังกลม องค์ระฆังรูป ๘ เหลี่ยม
ถัดขึ้นไปเป็นบัลลังก์ ๘ เหลี่ยม ปล้องไฉนเป็นปูนปั้นรูปกลีบบัว ๒ ชั้นและปลียอด

ภาพและเนื้อหา : พะเยาโพสต์ PhayaoPost