วันเยาวชนแห่งชาติ 20 กันยายน 2567

วันสำคัญสำหรับเยาวชนไทยเวียนมาบรรจบอีกวาระหนึ่ง นั้นคือ วันเยาวชนแห่งชาติ
ซึ่งตรงกับวันที่ ๒๐ กันยายน ของทุกปี วันนี้ขอนำน้องๆ เยาวชนไปทำความรู้จักที่มาและความสำคัญ
ของวันเยาวชนแห่งชาติ และเครื่องหมายของวันเยาวชนแห่งชาติกันคะ     

ตามที่ องค์การสหประชาชาติ (UNITED NATIONS) ได้ประกาศให้ปี พ.ศ.๒๕๒๘ เป็นปีเยาวชนสากล
และขอให้ประเทศชาติสมาชิกร่วมเฉลิมฉลองปีเยาวชนสากล
ภายใต้คำขวัญ “ร่วมแรงแข็งขัน ช่วยกันพัฒนา ใฝ่หาสันติ” (Participation, Development and Peace)
เพื่อที่จะมุ่งเน้นให้เยาวชน ซึ่งหมายถึง หนุ่มสาว ตั้งแต่ ๑๘- ๒๕ ปี ได้ตระหนักถึงความสำคัญของตนเองที่จะเป็นพลังสำคัญ
ในการพัฒนาประเทศชาติในอนาคต และสามารถช่วยสร้างเสริมกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม      

สำหรับประเทศไทย คณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ ๑๘ มิถุนายน ๒๕๒๘
กำหนดให้วันที่ ๒๐ กันยายน ของทุกปี เป็นวันเยาวชนแห่งชาติ โดยถือว่าเป็นวันสิริมงคล
อันเนื่องมาจากตรงกับวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรีถึงสองพระองค์ คือ
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ทรงพระราชสมภพเมื่อวันที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๓๖๘
และพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร รัชกาลที่ ๘ ทรงพระราชสมภพเมื่อวันที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๔๖๘

ซึ่งทั้งสองพระองค์ ได้เสด็จขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติ ในขณะที่ยังทรงพระเยาว์ จึงถือได้ว่าเป็นวันสิริมงคลที่เยาวชนควรสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของล้นเกล้าทั้งสองพระองค์ เยาวชนจึงควรกระตือรือร้นในการพัฒนาตัวเองและประพฤติตนให้เป็นประโยชน์ต่อชุมชน สังคม และ ประเทศชาติ เฉกเช่นยุวกษัตริย์ทั้งสองพระองค์      ส่วนความหมายของคำว่า “เยาวชน” เดิมมีผู้กำหนดให้แตกต่างกัน แต่ในปัจจุบันภายหลังที่มีพระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาเด็กและเยาวชนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๐ ได้มีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ ๑๓ เมษายน ๒๕๕๑ ได้กำหนดความหมายคำว่า “เด็ก” และ “เยาวชน” ไว้ในมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติ ฉบับนี้ว่า “เด็ก” หมายความว่า บุคคลซึ่งอายุต่ำกว่าสิบแปดปีบริบูรณ์
และ “เยาวชน” หมายความว่า บุคคลซึ่งมีอายุตั้งแต่สิบแปดปีบริบูรณ์ถึงยี่สิบห้าปีบริบูรณ์
ซึ่งเป้าหมายของวันเยาวชนแห่งชาติที่สำคัญมี ๓ ประการ ได้แก่
๑.) เพื่อให้เยาวชนอายุ ๑๘-๒๕ ปี ได้ตระหนักถึงความสำคัญในการพัฒนาตนเอง พัฒนาชุมชน พัฒนาประเทศ
๒.) เพื่อให้ประชาชนทั่วไปได้ตระหนักถึงความสำคัญของการพัฒนาเยาวชนให้เป็นทรัพยากรที่สำคัญต่อประเทศชาติ
ทั้งในด้านคุณภาพและคุณธรรม และ
๓.) เพื่อให้นโยบายส่งเสริมและพัฒนาเยาวชนดำเนินไปอย่างต่อเนื่องสัมฤทธิ์ผล

ส่วนคำขวัญของเยาวชนแห่งชาติที่ได้กล่าวไว้ข้างต้นนั้นแฝงไว้ด้วยความหมายต่างๆ ดังนี้      
-ร่วมแรงแข็งขัน (Participation) หมายถึง เยาวชนรวมกลุ่มกันเพื่อแสดงพลังสร้างสรรค์ที่เป็นประโยชน์ต่อตนเอง สังคม และประเทศชาติ      
-ช่วยกันพัฒนา (Development) หมายถึง เยาวชนควรพัฒนาตนเองทั้งทางร่างกาย จิตใจและสติปัญญาให้เป็นบุคคลที่มีคุณภาพของสังคมในอนาคต และบำเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์ต่อสังคมและประเทศชาติ      
-ใฝ่หาสันติ (Peace) หมายถึง เยาวชนต้องช่วยกันสร้างสันติ โดยเริ่มจากตนเอง ครอบครัวของตน แล้วขยายไปยังชุมชนและประเทศชาติ      


เครื่องหมายของวันเยาวชนแห่งชาติ ประกอบด้วยสัญลักษณ์ ๖ อย่าง ดังนี้     
เครื่องหมายเยาวชนนี้ได้รับพระราชทานและพระบรมราชานุญาต ให้ใช้พระมหาพิชัยมงกุฎส่วนยอดของเครื่องหมาย เพื่อเป็นขวัญ กำลังใจ และสิริมงคลแก่ชีวิตของเยาวชน โดยรูปลักษณะของเครื่องหมายนี้ เป็นรูปโล่สีธงชาติมีอักษรคำว่า “เยาวชน” สีขาวอยู่ในวงกลมพื้นสีเขียวเบื้องบนเป็นรูปพระมหาพิชัยมงกุฎ มีรัศมี อุณาโลม เบื้องล่างมี อักษรสีแดงว่า พลัง พัฒนา ชาติ รองรับด้วยรวงข้าว ๙ รวง แยกอยู่ทางด้านขวา ๕ รวง ด้านซ้าย ๔ รวง ซึ่งสัญลักษณ์ต่าง ๆ เหล่านี้อธิบายได้ ดังนี้      
๑.พระมหาพิชัยมงกุฎ หมายถึง เครื่องหมายแทนองค์พระมหากษัตริย์ องค์ประมุขสูงสุดของประเทศ ซึ่งทรงเป็นที่เคารพสักการะและเป็นจุดรวมน้ำใจของทั้งประเทศ      
๒.รัศมีที่พระมหาพิชัยมงกุฎ หมายถึง พระบรมราชูปถัมภ์ ซึ่งหมายความว่า เยาวชนไทยนั้น อยู่ในพระบรมราชูปถัมภ์ ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หรือได้รับพระบางมีปกเกล้าฯ ( คำอธิบายของกรมศิลปากร)      
๓.อุณาโลม หมายถึง หว่างพระขนงของพระพุทธเจ้า แทนศาสนา      
๔.อักษรเยาวชนสีขาวในพื้นวงกลมสีเขียวบนรูปโล่สีธงชาติ หมายถึง พลังอันบริสุทธิ์แห่งความสามัคคีอันเป็นหนึ่งเดียวกันของเยาวชนไทย อันจะนำไปสู่ความสำเร็จ การเปลี่ยนแปลง และการพัฒนาการ กสิกรรม อันเป็นพื้นฐานทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ      
๕. รวงข้าว ๙ รวง หมายถึง เป้าหมายในการพัฒนาเยาวชนทั้ง ๙ ประการตามนโยบายเยาวชนแห่งชาติ โดยที่รวงข้าว หมายถึง ความเติบโตงอกงาม ฉะนั้นคุณลักษณะ ๙ ประการที่จะปลูกฝังให้เกิดขึ้นในตัวเยาวชน จึงเปรียบเสมือนคุณสมบัติที่จะงอกงามขึ้นตามตัวเยาวชน      
๖. อักษรว่า พลัง พัฒนา ชาติ เป็นคำขวัญเพื่อเตือนใจเยาวชนให้ตระหนักว่า พวกเขานั้นมีพลังบริสุทธิ์อันหนักแน่น จริงจัง ที่สามารถทำประโยชน์ได้มาก ทั้งยังร่วมกันสร้างสรรค์พัฒนาสังคม     

ดังนั้น วันเยาวชนแห่งชาติ จึงนับว่าเป็นวันสำคัญอีกวันหนึ่งและยังมีส่วนช่วยกระตุ้นให้เยาวชน
ได้ค้นพบบทบาทและความสําคัญของตนเองที่มีต่อชุมชนและสังคม อันจะเป็นแนวทางในการพัฒนาสังคม และประเทศชาติให้มีความเจริญก้าวหน้ายิ่งขึ้น ดังคำกล่าวที่ว่า เด็กในวันนี้คือผู้ใหญ่ในวันหน้า เยาวชนก็เช่นกัน หากได้รับการปลูกฝังที่ดี และพัฒนาตนเองให้เป็นผู้ที่มีค่านิยมที่ถูกต้องแล้ว ก็จะกลายเป็นผู้ใหญ่ที่สร้างคุณประโยชน์ต่อประเทศได้ในอนาคตอันใกล้นี้ ซึ่งเยาวชนในยุคดิจิทัลต้องปรับตัวให้เข้ากับสังคมที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา