Page 10 - E Book
P. 10
ประวัติ ความเป็นมา
พะเยาแต่ก่อน...
วัดศรีโคมค�า จ.พะเยา (ถ่ายเมื่อเดือนมกราคม 2469)
Wat Si Khom Kham, Phayao (taken in January 2469 B.E. or A.D. 1926)
ต่อมา เมื่อเข้าสู่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ (Pre-History) พะเยามีมนุษย์อายุประมาณ 3,000 ปี
อาศัยอยู่เช่นกัน โดยนักโบราณคดีขุดพบโครงกระดูกบริเวณเวียงลอ ตาบลลอ อาเภอจุน พร้อมกับ
�
�
ภาชนะดินเผา อาวุธโลหะ เครื่องประดับ และสัตว์เลี้ยง
จากหลักฐานข้างต้นน้ แสดงว่าพะเยามีพลวัตเร่อยมาจนกระท่งเข้าสู่ยุคประวัติศาสตร์ (History)
ั
ื
ี
ที่มีบันทึกหลักฐานก่อร่างสร้างเมือง แต่กระนั้น หลักฐานในระยะแรกมักเป็นต�านานผสมผสานมุขปาฐะ
จากรุ่นสู่รุ่น โดยกล่าวว่า ราวพุทธศตวรรษที่ 17 ขุนจอมธรรม ผู้สืบเชื้อสายจากลวจักราชหรือปู่เจ้าลาวจก
�
แห่งหิรัญนครเงินยางเชียงแสน นาผู้คนมาสร้างชุมชนแล้วค่อย ๆ ขยายเป็นเมืองช่อ “ภูกามยาว”
ื
ภาพถ่ายมุมสูงเมืองพะเยาในอดีต (ไม่สามารถระบุปีที่ถ่ายได้) หรือ “พะเยา” ขึ้นมา
Bird’s eyes view of Phayao in the past (unable to specify the year taken) คร้นต้นพุทธศตวรรษท่ 19 เมืองพะเยาเข้าสู่สมัยของ “พระยางาเมือง” ซ่งตานานระบุว่า
�
ึ
�
ั
ี
ทรงเป็นพระสหายกับพระยามังราย แห่งเมืองเชียงราย แคว้นล้านนา และพระยาร่วง แห่งเมืองสุโขทัย
้
�
ื
�
�
ี
�
�
้
ณ บริเวณท่ราบลุ่มแม่นาอิงใต้อาเภอพาน จังหวัดเชียงราย ต่อเน่องไปถึงท่ราบลุ่มแม่นางาว ทรงกระทาสัตย์สาบานร่วมกันป้องกันข้าศึกศัตรู แล้วขยายอานาจควบคุมท่ราบลุ่มแม่นาต่อไป นอกจากน้น
ี
ี
ั
้
�
้
จังหวัดลาปาง และจรดภูผาจุดกาเนิดแม่นายมในอาเภอปงน้น คือพ้นท่ท่มีร่องรอยการอยู่อาศัย พระองค์ยังทรงยึดมั่นพระพุทธศาสนาให้ประดิษฐานในเมืองพะเยาด้วย
ี
ั
�
ี
ื
�
�
�
ื
�
ิ
�
ของสิ่งมีชีวิตนับแต่ยุคดึกด�าบรรพ์ ดังปรากฏหลักฐานฟอสซิลซากฟันกรามกับขากรรไกรของช้างงาจอบ ภายหลังจากพระยางาเมืองและพระสหายต่างส้นพระชนม์แล้ว ตานานพ้นเมืองเชียงใหม่
(Deinotherium) และซากงาของโคตรช้าง (Stegolophodon) อายุประมาณ 25 ล้านปี ที่อ�าเภอปง กับพงศาวดารโยนกระบุใกล้เคียงกันว่า แคว้นล้านนาผนวกเมืองพะเยาไว้ในอ�านาจ แต่งตั้งเชื้อพระวงศ์
�
ั
นอกจากนี้ยังพบตัวอย่างฟันจาก เอปเชียงม่วน (Khoratpithecus chiangmuanensis) อายุประมาณ หรือ ขุนนางมาปกครอง จนกระท่งถึงสมัยพระเจ้าติโลกราชของล้านนา (พ.ศ. 1985-2031) ทรงกาหนดให้
10-13 ล้านปีก่อน ในอ�าเภอเชียงม่วน เป็นต้น เมืองพะเยาเป็นฐานก�าลังขยายอ�านาจไปเมืองแพร่กับเมืองน่าน
8 พะเยา เที่ยวฟิน in…ทะเลหมอก พะเยา เที่ยวฟิน in…ทะเลหมอก 9
